Asteburua Baztanen

KordoaLandetxea

Aprobetxatuta larunbatean Mikelek eta Fatimak bilera bat zeukatela Baztanen, Nafarroa Garaian, baliatu dugu asteburu hau bertara joan eta zenbait leku bisitatzeko, orain hiru bat aste, eguraldia tarteko, amaitu barik utzi genuen bidaia ganoraz amaitze aldera. Ederra ikusi dugu Baztan, batez ere herri hauek: Arraioz, Arizkun, Erratzu, Urdaibai eta Amaiur. Eguraldia alde izan genuen, batez ere igandean, eta horrek ere, lagundu. Flickr-en utzi ditut zenbait argazki, ordukoak.

Kategoriak Familia | Etiketak , , , , , | Erantzun

Nazionalista espainiarrak

Hiru-portada

Joan den asteartean, sekulakoak entzun ziren Espainiako parlamentuan nazionalisten kontra, eta horretan bereziki nabarmendu zen Rosa Díez UPyD alderdiko buruzagia. Grazia egiten dit politikari espainiar askoren tema adierazteko, behin eta berriro, nazionalistak besteak direla, eurak ez.

Aspalditik nago arduratuta jarrera horrekin, eta orain urte pare bat-edo hasi nintzen gordetzen Pinterest webgunean egunkarietako portadak eta bestelako argazkiak, bereziki nazionalismo espainiarra erakusten dutenak. Arbela bat osatu dut, “Nazionalista espainolak” izenarekin. Begiratu ondo goitik behera, eta esadazue horiek zer diren, ez badira nazionalismo espainolaren adierazpen erabatekoak.

Beste horrenbeste gertatzen da kirol emanaldietan, eta hedabideetako tertulietan, batzuk muturreko nazionalismoaren erakustokiak. Baina horiek gordetzeko astirik eta umorerik ez, nik.

Nazionalismoa, erakundeen izenetan

Nazionalistak ez direnak, bestalde, ez dira tematzen ahal duten erakunde guztietan NACIONAL adjektiboa jartzen, Espainian gertatzen den bezala. Googlen bilaketa azkar bat eginda, Espainiako erakunde hauen izenak jaso ditut:

  • Audiencia Nacional
  • Policia Nacional
  • Lotería Nacional
  • Ballet Nacional
  • Movimiento Nacional
  • Patrimonio Nacional
  • Paradores Nacionales
  • Radio Nacional de España
  • Biblioteca Nacional de España
  • Instituto Nacional de Estadística
  • Museo Nacional del Prado
  • Museo Arqueológico Nacional
  • Teatro Nacional Español
  • Instituto Geográfico Nacional
  • Sistema Nacional de Empleo
  • Instituto Nacional del Cáncer
  • Organización Nacional de Ciegos de España
  • Comisión Nacional del Mercado de Valores
  • Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía
  • Comisión Nacional de Energía
  • Museo Nacional de Ciencias Naturales
  • Centro Nacional de Investigaciones Oncológicas
  • Instituto Nacional de Consumo
  • Plan Nacional sobre Drogas
  • Instituto Nacional de Técnica Aeroespacial
  • Centro Criptológico Nacional
  • Instituto Nacional de Administración Pública
  • Organización Nacional de Transplantes
  • Fábrica Nacional de Moneda y Timbre
  • Universidad Nacional de Educación a Distancia
  • Comisión Nacional de la Competencia
  • Federación Nacional de Trabajadorea Autónomos
  • Federación Nacional de Donantes de Sangre

Ehunka erakunde daude Espainian, milaka ez esatearren, “Nacional” adjektiboarekin. Hori ikusita, antropologo batek esango luke batzuek ardura berezia hartu dutela beren naziotasunaren hazia ereiteko estatuaren erakundeetan, garbi gera dadin nazio nagusia zein den.

Eta, hala ere, oraindik ere esango dute besteak direla nazionalistak.

Kategoriak Politika | Etiketak , , , | Erantzun

Carlos, hamaika urte geroago

Joxe-CarlosAtzo ospitale eguna izan nuen Galdakaon, bertan hitzordu bikoitza izan nuen-eta, Oftalmologia eta Hematologia sailetan. Eta ospitalean nengoela, topo egin nuen aspaldiko lagun batekin, Carlos Atutxa dimarra, orain hamaika urte Ramon Ugalde zena eta nirekin batera Valdecillako ospitalean izandakoa hezur-muinaren transplantea egiten.

Gabonak inguruan urtero hitz egiten dugu telefonoz, baina atzo aprobetxatu genuen soseguz berba egin eta azken berriak trukatzeko. Noiz edo behin arazoak izan arren, beti ere bigarren mailakoak, pozik gaude biok oraingoz lehen mailako arazoa, minbizia, gainditu dugulako.

Kategoriak Minbizia | Etiketak , , , , , | Erantzuna 1

Zigarrola blues

Orain hogeita lau urte, 1989ko martxoaren 31n, seguruenik gutun gutxi geneukalako aste hartarako, eskutitz bat idatzi nuen Arrasate Press aldizkariaren 12. zenbakirako: “Zigarrola blues”. “J.A.M” izenpetu nuen, alegia, Joxe Aranzabal Mendizabal.

Gutunak atentzioa eman dio beste auzokide bati, Sergio Azkarate Goienako euskara zuzentzaileari, eta Interneten jarri du. Bertan Zigarrola edo Musakola auzoari buruz hitz egiten dut, gu Arrasateko auzo hartan jaio baiginen. Seguru nago gaur beste modu batean idatziko nuela gutuna, baina bere horretan ekarriko dut hona. Mila esker, Sergio!

- – - – - – - -

“Zahartzen ari gara, eta horrek ez ei dauka bueltarik. Eguneroko jardunean ez zait horrela iruditzen, baina azken bolada honetan Zigarrolatik zehar pasatzen naizen bakoitzean, saihesbidea dela, eta dabiltzan obrek eraginda-edo, haurtzaroko irudiak eta oroimenak pilatzen zaizkit, sekula santan berriro ikusiko ez dudan mundukoak bailiran.

“Axerikua [baserriaren] ostean erretako lehen zigarroak, Ideales horiak txarto ez banabil, Axerikuako zelaian harrapatutako kirkilak, Arrueneko Juliren eskerroneko “mertxi” ozena, Aldekoa baserriko atarian egoten zen Lambretta grisa, Kataideko Bitxoriren sagar gozoak eta Olatxo bera, joan egin dira, hondeatzeko makinen altzairuzko atzaparrek suntsituta.

“Aurretiaz beste batzuk joan ziren, auzoan izan genituen futbol zelaiak, esate baterako: S. Lorentzo etxeetan zegoena, Kiroldegikoa eta Roneokoa. Antoñari ere aspalditxo heldu zitzaion ordua, Bidekurtzeri moduan.

“Ez litzaidake posible izango nire haurtzaroa margotzea izen horien zertzeladarik gabe. Nire lobari, berriz, guztiz ezezagunak egiten zaizkio. Beharbada Zigarrola zaharraren blues tristea kantatzeko tenorea izango da, aurrerapenaren izenean, jakina.

Kategoriak Arrasate Press | Etiketak , , , , , , | Erantzun

Asteburua Baigorrin

Irulegi_bisita_8

Gure ama hil zenean, anai-arrebok erabaki genuen noizean behin elkartu egingo ginela bidaia baten aitzakian, handik aurrera desagertzeko arriskua ikusten genuen-eta ordura arte gurasoek eskainitako elementu lotzailea. Ildo horretan, asteburu honetan egin dugu azken elkarretaratzea, Baigorrira egindako bidaia baten bueltan.

Eguraldia gorabehera, asteburu zoragarria izan da. Ostatu hartu dugu Manexenea hotelean, Baigorritik lau bat kilometrora, Urdoze auzoan. Eta bertan etxekotzat hartu gaituzte Alain, Amelie eta Arñok. Ahobatez esan dugu Manexenea erabat gomendagarria dela Iparraldea hobeto ezagutu nahi duten guztientzat.

Horrezaz gain, asteburuak une azpimarragarriak izan ditu guretzat: ostiralean Bidarrai herrira egin genuen bisita laburra, denok ere prendatuta geratu baiginen herriaren eta inguruen edertasunaz. Baita larunbat goizean Michel Bergouignanek eskaini zigun bisita gidatua ere, Irulegi sormarkako hainbat mahasti ikusgarritan barrena. Urepelen Koseinea jatetxean egin genuen bazkaria ere, ez ahazteko modukoa izan zen, lekuagatik, jakiengatik eta bertako jabeengatik. Ezin aipatu barik utzi Erramun Martikorena artzain kantaria, bere baserrian hartu baigintuen patxada ederrean irakurtzen ari zela. Eta, azkenik baina ez azkena, igandean Elizondon egin genuen bazkaria, Santxotena jatetxean.

Mila esker Eneko Bidegain lankide eta lagunari bidaia honetarako emandako aholkuengatik, denak ere balio handikoak izan baitira. Hona hemen asteburuko argazki gehiago.

Kategoriak Familia | Etiketak , , , | Erantzun

Afflicted, film izugarria

Apirilaren 4an Afflicted filma estreinatuko da, Nahigabetuta, eta hona ekarri dut, film horren zuzendarietako bat Clif Prowse delako, orain hogeita hamaika urte Vancouverren zaindu nuen umeetako bat —bestea David zen, Clif-en anaia txikia, gaur egun Japandroids musika taldeko kidea.

Clif Prowse eta Derek Lee lagunak dira bizitza errealean. Bien artean idatzi zuten gidoia Afflicted filma egiteko, eta bertan biak dira protagonista nagusiak. Afflicted thriller ikaragarri bat da, eta kontatzen du bi lagun zelan hasten diren munduari bira egiten elkarrekin. Dena grabatzen hasten dira, eguneroko ikus-entzunezko bat egiteko, baina gauzak okertu egingo zaizkie, Parisen neska eder bat ezagutzen dutenean, euretariko bat larri eta nahigabetuta utziko baitu.

Film honek hainbat sari irabazi ditu: Filmik onena, Gidoirik onena eta Zuzendaririk onena izu kategorian Fantastic Fest zinemaldian. Halaber, hainbat hainbat aipamen jaso ditu Toronto eta Sitgesko zinemaldietan.

Kategoriak Zinea | Etiketak , , , , | Erantzun

Detektibe bat Mississippin

Philip Marlowe detektibea berpiztuko ote duten irakurtzen ari nintzela, gogora etorri zait behin guk ere ezagutu genuela detektibe bat. 1985eko irailean Bego eta biok AEBak zeharkatzen ari ginen beste lagun batzuekin batera, eta New Orleans hirira ailegatuta, erabaki genuen probatu nahi genuela gurpil-bapore horietako bat, Mark Twain idazleak hainbestetan aipatutakoak bere eleberrietan.

Ontziaren gainaldean gindoazela, gizon txiki bat hurbildu zitzaigun. Esan zigun detektibe pribatua zela, eta argazki bat erakutsi zigun, ea gizon hura ikusi genuen. Guk, ezetz. Azaldu zigun emakume batek kontratatu zuela, baina ez dut gogoratzen zertarako. Bost bat minutu egin zituen gurekin berbetan, eta gero alde egin zuen, beste batzuei galdetzera. Gizon arrunta zen, antzik bakoa Philip Marlowe edo Humphrey Bogart-ekin, baina bazekien jendea tratatzen.

Kategoriak albistea | Etiketak , , , , | Erantzun

Alkateak irratian

Gustura entzun dut Euskadi Irratian Maite Artola kazetariak zelan hitz egiten zuen Euskal Herriko hiru alkaterekin, oker ez banago Agoitz, Zamudio eta Zumarragakoak, hizpide zutela azken aldian euren herrietan agertu diren pintadak. Gustura entzun dut, euskaraz ari zirelako, natural eta ondo, eta hitz egiten ari zirela, euren hitzetan ez dudalako sumatu alderdikeria arrastorik, gure politikariengan nahiko gauza arraroa gaur egun.

Kategoriak Irratia | Etiketak , , , | Erantzun

Julian Aranzabal, Arrasate Press aldizkarian

Julian_Aranzabal

Sergio Azkarate lagunari esker, berak hartu du ardura hasierako Arrasate Press aldizkariaren zenbait lan sarean jartzekoa, webean ikusi dut badela elkarrizketa bat, 1989ko otsailaren 24an Estepan Plazaolak eta Jesus Mari Garaik gure aitari aldizkarian bertan (12. zenbakian) eta “Famauen ahotik” atalean egindakoa, horrela titulatuta: “Soñue joten auzoko jaixetan eta bodetan ibiltten gitzuan gehixen bat”. Atal hartan atera ziren elkarrizketa guztiak bezala, hau ere Mondragoeko euskaran dago idatzita, hitanoa erabilita.

Elkarrizketan bertan aitak dioenez, bere kasa ikasi zuen soinua jotzen, “entzunde eta hola”, eta hor irakasle izan zuen tio Bixente, gure amandrearen anaia, berau Zaloña baserrikoa, Aretxabaletan. Goiko argazkian erdian agertzen da tio Bixente, bere bi ilobarekin: Julian ezkerrean eta Felix eskuinean. Aitak 15 urterekin egin zuen debuta, Udala auzoan, Arrasaten bertan, eta Aramaiotik San Prudentziora bitarteko auzo eta herrietan ibiltzen zen. Osaba Felix, bestetik, goi mailako soinujolea izan zen.

Hona hemen Estepanek eta Jesus Marik Arrasate Press-en egindako elkarrizketa, hitzez hitz ekarria:

Ikesi zelan?

Ikesi… ikesi neure konture ein naixuan, entzunde eta hola. Gero lanien hasi nitzenien, hemen Zerrajeran, apopillo egon nitzuan ezkondu arte eta orduen ibili nitzuan bandako diretoriaz solfeo apurtxo bat ikesten, bañe gero be gehixen bat geure kasa. Orduen soinujoleik egon be etxauan oin beste ta nok erakutsik pe ez.

Eta ze fiesta-modu izeten zan?

Auzoko jaixetan eta bodetan ibiltten gitzuan gehixen bat. Jaixetako gorabehera guztiekin mutillek arregletan zittuan. Orduen tabernaik pe ez gaurko moduen ta eruen ardaue ta botie ibiltten juen bueltaka. Akaberan kontuek ein, danen artien pagau ta aurrera.

Bodetan be sarri. Baserrixen bertan eitten zittuan ta bi egun be iguel jan ta eran majo eindde. Orduen gainera mutil kuadrilliek hartu soñujolie eta nobixa bille jueteko ohitturie jauan.

Eta juen-etorrixek…?

Ahal zan lekuen bizikletan eta bestela oñez. Tokau izen jatek anaie eta bi soñu Bergatik Atxabaltaraño eruen bierra. Bañe… hala be pozik bizikletie euenien.

Behin pasau jatan Aramaixon soñue jo-ta nobixie be baneukan ta hari be lagundu ein bier ta bizikletiaz zer ein ez nekixela. Han etorri jatan Atxabaltako lagun bat, berak eruengo euela ta Atxabaltan izango nauela. Neska-laguntzen Gellaoraño jauna, allegau nok Atxabaltara ta ez bizikleta ta ez demonio, oñez Mondraura.

Itxurie harek pe harrapau juan norbait besartien ta, ni ta nire bizikleta kontuok ahaztu.

Eta abariekin eta, zela?

Trabaik ipintten ez euienak be bazittuan bañe bai beste batzuk gogor hartu be. Behin pasau jakuan, Arkarazoko jaixek ziela ta hartu juau juateko abixue, itxurie abariek jakin jok nunbaittetik, hartu mutillen bat edo beste ta dana zangaz jositte etxuan ba itxi dantzalekuoi. Han akabau zuan gure funtziñue.

Arientzakue be okerra zuan horretan, ha soñue eta juergie euenien sufriruten egoten zuan, ordue allegau ta dantzan ebitzen neska-mutilekana juen heldu besotik eta etxera bieldu be iguel…

Kategoriak Familia | Etiketak , , | Erantzun

Julian Aranzabal, in memoriam

Julian-Felix (1)

Gaurko egunez, orain 100 urte, jaio zen gure aita Aguleta baserrian, Angiozarren, artean Elgetako auzoa. Julian 1914ko otsailaren 17an jaio zen, hiru hilabete falta zirela Sarajevo aldean Lehen Mundu Gerra pizteko.

Hamabost urte zituela, Mondragoera egin zuen, Unión Cerrajera fabrikan lan egitera. Erretiroa hartu arte, hantxe egin zuen lan, ajustadore. Gaztetan, soinua jotzen ikasi, eta, lanorduetatik kanpo, soinujole ibili zen inguruetan, erromeriaz erromeria. Gerra Zibila, berriz, soldadutzan harrapatu zuen, Burgosen.

Urte batzuk geroago Paula Mendizabal ezagutu zuen, berau Uritte baserrikoa, Eskoriatzan, eta harekin ezkondu zen. Bost seme-alaba izan zituzten, denak Arrasaten bertan jaioak, Musakola auzoan. Gauza asko gustatzen zitzaizkion (Athletic, Enrike Zelaia, zezenak, pilota, txirrindularitza…), baina, denen gainetik, mendia. Ahal zuen guztietan, mendira egiten zuen, eta, sasoia izanez gero, perretxikoak batzen zituen, gero banatu edo etxean jateko.

Gizon lasaia zen, umore onekoa eta kristaua, nahiz eta gaztetan arazoak izan zituen abade bat baino gehiagorekin, soinujolea izateagatik. 1998an hil zen, Mondragoeko Ospitalean, 84 urte zituela. Argazkian Julian eta Felix anaiak agertzen dira, Guardian, urtero bertan igarotzen baitzuten hilabete, abuztuan.

Kategoriak Familia | Etiketak , , , , , | Erantzun